گروه درمانی تحلیلی چطور درمان می‌کند؟

گروه درمانی تحلیلی

گروه درمانی تحلیلی، یکی از روش‌های گروه درمانی است که توسط زیگموند هاینریش فولکس (S.H. Foulkes)، در دهه 40 میلادی پایه گذاری شد. این متد گروه‌درمانی در واقع ترکیبی از بینش‌های روانکاوانه با مفاهیمی از عملکرد اجتماعی و بین فردی است. از جمله نکته‌های مثبت روان درمانی گروهی این است که روابط فردی اعضای گروه و روابط با دیگر هم گروهی ها، هر دو تقویت می‌شوند؛ در نتیجه این تقویت، فرد می‌تواند به شکل مؤثرتری به جامعه، خانواده و شبکه ارتباطی-اجتماعی خود بپیوندد.

گروه درمانی تحلیلی

گروه درمانی تحلیلی مفاهیم اصلی خود را از روانکاوی سرچشمه گرفته است. البته ناگفته نماند که از دیگر شاخه‌های روانشناسی و رویکردهای درمانی مانند روان‌درمانی سیستمی، روانشناسی رشد و روانشناسی اجتماعی نیز بهره برده‌است به همین دلیل، با یک متد روان‌درمانی قدرتمند روبه‌رو هستیم.

گروه درمانی تحلیلی همچنین در مشاوره‌های سازمانی و آموزش و پرورش، کاربرد بسیاری دارد. گروه درمانگران تحلیلی با طیف وسیعی از زمینه‌ها و مشکلاتی که زیر مجموعه‌ی آن‌ها است، کار می‌کنند. این روش درمانی در تئوری یا مفاهیم خود را وام‌دار روان شناسی پویشی، روان‌شناسی اجتماعی، پویایی گروه، جامعه شناسی و انسان‌ شناسی است.

گروه درمانی تحلیلی چطور درمان می‌کند؟

در بطن گروه‌درمانی تحلیلی، این اندیشه وجود دارد که انسان‌ها اساساً موجوداتی اجتماعی هستند که زندگی‌شان به طور غیر قابل انکاری با افراد دیگر مرتبط است. نمی‌توان گفت سرچشمه‌ی معماهای شخصی که حل آن‌ها سخت  یا غیر ممکن به نظر می‌رسد، یا رفتارها و انگیزه‌هایی که درک آن‌ها دشوار است و ممکن است افراد در زندگی شخصی و کاری خود با آن‌ها روبه‌رو شوند، تنها در پویایی‌های موجود در گروه‌‌هایی که افراد که در حال حاضر عضو آن هستند، خلاصه می‌شود؛ بلکه این مسئله در تمام گروه‎‌هایی که طی زمان  و در طول تحولمان (به معنای رشد جسمانی و روانی) در آن ریشه داریم، یافت می‌شود. این گروه‌بندی‌ها شامل خانواده، گروه‌های دوستی، مدرسه و… است.

گروه درمانی تحلیلی

بر این اساس، فولکس بنیان‌گذار گروه درمانی تحلیلی بیان می‌کند که از آن‌جا که بروز این مشکلات در گروه‌ها اتفاق افتاده، پس بهتر است این مسائل به طور ویژه در بافت یک گروه  مورد بررسی، درک و تغییر قرار بگیرند. فولکس در دهه 50 میلادی این نکته را مطرح کرد که هیچ فردی نیست که جدا و خارج از اجتماع زندگی کند (فولکس، 1948؛ فولکس و آنتونی، 1957).

مدل تحلیل گروهی (The Group Analytic Model)

در گروه درمانی تحلیلی اعتقاد بر این است که در گروهی که با دقت شکل گرفته است و اعضا آن به صورتی هستند که طیف گسترده‌ای از هنجارهای جامعه را نشان می‌دهند، می‌تواند تغییرات عمیق و پایداری شکل بگیرد. این مسئله ریشه در روانکاوی و علوم اجتماعی دارد.

گروه‌ها با سطح نسبتاً بالایی از فعالیت رهبری -که به عنوان مدیریت پویا (dynamic administration) شناخته می‌شود- شروع به کار می‌کنند. این رویکرد، مدل‌های کل‌نگر و فرد گرا را یکپارچه می‌کند (معتقد است، گروه تحت تأثیر هر عضو منفرد قرار داشته و خود نیز بر هر عضو تأثیرگذار است). راهبر (یا همان درمانگر) گروه را با مخاطب قرار دادن افراد و همچنین کل گروه، پیش می‌برد. این مفهوم توسط مجموعه‌ای یکپارچه از مفاهیم ساختار، فرایند و پیامد توسعه پیدا کرده است.

در یک گروه‌ درمانی تحلیلی عادی، یک فرایند طوری تکامل می‌یابد تا همه‌ی افراد به طور هم‌زمان از آن بهره ببرند. یک تعامل پرشور بین اعضای گروه تبدیل به کانون درمان و کار درمانی می‌شود تا درک تعاملات گروهی، مکالمات و رویدادها به روشی قدرتمند برای یادگیری درباره خود (the self) مبدل گردد.

هر گونه ترس مانند این که صحبت در مورد مشکلاتتان در گروه سخت خواهد بود، خیلی زود در فضای پویا و حمایتی گروه از بین می‌رود. به اشتراک گذاشتن احساسات و تجربیات در یک گروه مشتاق، سرزنده و حمایتگر، می‌تواند فضایی توام با اعتماد و حمایت متقابل را به وجود آورد. مانند ویدیویی که در زیر می‌بینید:

در این فضا الگوهای قبلی نگرش، احساسات و رفتار افراد در گروه بروز پیدا می‌کند و تحلیل و تفکر در مورد این الگوها مسیر رشد و تحول آن‌ها را باز می‌کند. اعضای گروه خود را از دید دیگر هم گروهی‌هایشان می‌بینند. آن‌ها در مورد خودشان بینش‌ جدیدی به‌دست می‌آورند و همچنین هنگامی که بقیه اعضا گروه مشغول به کسب بینش در مورد رفتار و روابطشان هستند، در مورد خود و دیگران، آگاهی می‌یابند.

از این رو در این روش می‌توان تغییرات عمیق و ماندگاری به وجود آورد و آثار تجربیات آسیب‌‌‌زای زندگی (تروما) را برطرف کرد. مسائل شخصی در فضای اعتماد و رازداری مورد بررسی قرار می‌گیرند. از طریق روابطی که در گروه ایجاد می‌شود، نمایش زنده‌ای فراهم می‌شود که نشان می‌دهد چگونه الگوهای گذشته، مجددا خود را در زمان حال بازسازی کرده و مانع از رشد و خلاقیت در فرد می‌شوند. در واقع تحلیل این روند بازسازی الگوها، راه را برای تغییر باز می‌کند.

جلسات گروه درمانی معمولا چطور برگزار می‌شوند؟

یک گروه عادی یا نرمال از حداکثر 8 الی 10 نفر تشکیل شده است؛ که یک یا دو بار در هفته در جلسات 90 دقیقه‌ای با یک درمانگر که راهبر گروه است، ملاقات می‌کنند. اکثر گروه‌ها از نظر جنسیت مختلط هستند؛ اگر چه گروه‌های تک جنسیتی هم در دسترس هستند. گروه‌‌درمانی همچنین یک محیط تقویتی و پرورش‌دهنده را فراهم می‌کند که در آن بهبود یافتن تجربه‌های آسیب‌زای زندگی مانند فقدان را امکان‌پذیر می‌سازد.

گروه درمانی تحلیلی

سایر تجربیات درمانی از موقعیت دیدن خود از نگاه دیگری و مشارکت در سیر درمان دیگر اعضای گروه برمی‌خیزد. افراد به طور متفاوت و با سرعت خودشان از گروه بهره می‌برند. این که افراد نسبت به پیوستن به گروه بی میل باشند اصلا موضوع عجیبی نیست. با این حال تجربه نشان داده‌است که اعضا در بستر گروه، تغییرات چشمگیری را در زندگی و روابط خود ایجاد می‌کنند؛ بخشی از این تغییرات از طریق اثرات شفابخش دیدن خود از نگاه دیگری اتفاق می‌افتد و بخشی از آن در موقعیت مشارکت در مسیر درمان دیگر اعضای گروه.

گروه درمانی تحلیلی در چه مواردی کاربرد دارد؟

گروه درمانی تحلیلی برای انواع و اقسام مشکلات و موقعیت‌های زندگی کاربرد دارد. اضطراب، افسردگی، مشکلات بین فردی و عزت نفس پایین از جمله مشکلاتی هستند که گروه‌درمانی برای آن ‌ها پیشنهاد می‌شود. همچنین ممکن است برای افرادی که از اثرات فقدان (سوگ) و یا  مشکلات روان تنی رنج می‌برند، کمک کننده باشد. در هر صورت گروه درمانی تحلیلی نه تنها تجربه تروما (یا همان تجارب آسیب‌زای زندگی) را برطرف می‌کند، بلکه به دنبال کشف آرزوهای ناکام مانده و قوه ابتکار اعضای گروه است. روان‌تحلیلگران گروه، می‌توانند درمان فردی را با هدف آماده سازی افراد برای ورود به گروه و تجربه در گروه، به افراد پیشنهاد دهند.

آغاز تحلیل گروه

عضویت در گروه‌ها به آرامی تغییر می‌کند. به عنوان یک عضو احتمالی جدید، ابتدا از شما خواسته می‌شود تا برای ارزیابی بیایید. این کار با این هدف انجام می‌شود که تعیین شود آیا گروه درمانی تحلیلی، گزینه مناسبی برای شما هست یا خیر. پس از آن ممکن است یک دوره انتظار طی شود تا جایگاه مناسبی برای شما فراهم گردد. در این صورت می‌توانید تا زمان پیوستن به گروه جلسات فردی خود را داشته باشید.

از آن جایی که گروه‌درمانی تحلیلی، عمیق‌ترین بخش‌های شخصیت را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد، درمانی کوتاه مدت نیست؛ پس انتظار می‌رود که حتی تا یک سال در گروه باشید. جلسات گروه محرمانه است؛ به این معنی که مانند جلسه درمان انفرادی، رازداری در حفظ اطلاعات وجود دارد و همچنین از اعضای گروه خواسته می‌شود در خارج از گروه با یکدیگر دیداری نداشته باشند.

جلسات گروه درمانی تحلیلی در ایران

جلسات گروه درمانی نسبت به جلسات درمان انفرادی هزینه‌ی کمتری دارند و از طرفی فضای حمایتگر و آشکارگر گروه کمک می‌کند اعضای گروه راحت تر درباره‌ی وقایع عمیق خود صحبت کنند. جلسات گروه درمانی‌ههای تحلیلی در ایران محدودند و لازم است جلسات گروه درمانی تحلیلی با راهبری یک درمانگر تحلیلی برگزار شوند. اگر می‌خواهید در جلسات گروه درمانی تحلیلی آنلاین مرکز تجربه زندگی شرکت کنید، به شماره واتساپ 09021110865 پیام دهید.

این گروه درمانی به صورت آنلاین و تصویری برگزار می‌شود و هرکجای ایران و جهان که باشید می‌توانید در آن شرکت کنید. بعد از اعلام تمایل به حضور در گروه درمانی مرکز تجربه زندگی، گروه درمانگر به صورت انفرادی با شما مصاحبه می‌کند و پس از تأیید وارد گروه می‌شوید.

سخن پایانی

برای شرکت در گروه درمانی لازم است افراد مورد ارزیابی قرار بگیرند تا مشخص شود گروه درمانی می‌تواند برای آن‌ها مفید باشد یا خیر. برخی افراد ممکن است مدتی تحت روان درمانی تحلیلی فردی قرار بگیرند و پس از آن وارد گروه شوند. اگر به گروه درمانی تحلیلی علاقمندید، پیشنهاد می‌کنم مطلب روان درمانی تحلیلی را هم مطالعه کنید و نظرات خود را در بخش دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.

منابع

منبع1

مانیا زمانی
مانیا زمانی

کارشناس ارشد روانشناسی بالینی خانواده

کارشناس ارشد روانشناسی بالینی خانواده

یک نظر

    1. گروه نگارش نویسنده پاسخ

      خوشحالم نظر مثبتتون رو راجع به مجله می‌خونم.
      امیدوارم ایگو زودتر اجازه بده چون چیزی نمونده جلسات گروه‌ها شروع بشه 🙂

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *